Terug naar het nieuwsoverzicht

AFM: aangescherpte norm hypotheken verbetert bescherming consument

De aangescherpte normen van banken voor de verstrekking van hypotheken bieden een betere bescherming van de consument. Een hypotheek zal vanaf 1 augustus meer in verhouding moeten staan met de waarde van de woning. Het aflossingsvrije gedeelte van de hypotheek wordt beperkt tot maximaal 50% van de marktwaarde van de woning. Bovendien komen er minder uitzonderingen op de bestaande inkomensnorm. Dit beperkt het risico op te hoge restschuld bij de consument De AFM is dan ook blij met de aanscherping van de norm door de banken, die ook door de verzekeraars wordt onderschreven.

Noodzaak

De AFM deed in 2009 voorstellen om de normen voor hypotheekverstrekking aan te passen. Uit onderzoek van de toezichthouder bleek dat de bestaande norm te veel ruimte liet voor te hoge hypotheken. Ook is het risico op restschuld te groot omdat leningen vaak hoger zijn dan de aankoopwaarde van de woning. Dit risico loopt op omdat de prijsontwikkeling op de woningmarkt sterk is afgevlakt of zelfs negatief is.

Er blijft de mogelijkheid om bij uitzondering onder specifieke omstandigheden en goed onderbouwd de norm te overschrijden van wat maximaal geleend mag worden door een consument. Deze mogelijkheid werd in het verleden bij banken echter te vaak onterecht gebruikt waardoor de bestaande norm in de praktijk leidde tot te ruime hypotheekverstrekking. In de nieuwe code van de banken kan een hypotheek alleen boven de inkomensnorm worden geadviseerd onder striktere voorwaarden.

Uit onderzoek van de AFM naar hypotheekadviezen in 2010 bleek dat banken al veel minder vaak extra hoge hypotheken verstrekken, mede door de economische omstandigheden en de aandacht die de AFM aan hypotheekverstrekking heeft besteed de afgelopen jaren. De nieuwe normen zorgen ervoor dat de huidige, voorzichtiger praktijk ook op de lange termijn behouden blijft.

Schuldnorm

Naast het inkomen zal er voortaan ook rekening worden gehouden met de hoogte van de hypotheek in verhouding tot de waarde van de woning. De hypotheek mag maximaal 110 procent (104 plus overdrachtsbelasting) van de waarde van het huis bedragen. Daarnaast mag maximaal 50 procent van de waarde van de woning worden gefinancierd met een hypotheek waarbij vooraf geen vaste afspraken zijn gemaakt over de aflossing (aflossingsvrij). Tot op heden was er geen maximum voor de hoogte van de hypotheek ten opzichte van de waarde van de woning.

Toezicht

De Wet op het financieel toezicht (Wft) schrijft voor dat er geen onverantwoorde kredieten mogen worden verstrekt. De AFM houdt toezicht op de naleving van deze wettelijke norm. De nieuwe code vormt vanaf 1 augustus het uitgangspunt voor de toezichthouder om te controleren of banken en andere hypotheekaanbieders en -adviseurs zich aan het wettelijk verbod op onverantwoorde kredietverlening houden. De AFM acht de code een goede invulling van de wettelijke open norm.

Advies aan consument

De AFM raadt consumenten ten zeerste aan om zelf een goede afweging te maken van de hogere risico’s die zij lopen bij het afsluiten van een hypotheek die hoger is dan de waarde van de woning. Hypotheekadviseurs en -verstrekkers zullen in de toekomst rekening moeten houden met het inkomen en de waarde van de woning bij het adviseren van een hypotheek. Zij bepalen wat een consument maximaal mag lenen op basis van de inkomens- en schuldnorm. De consument moet zich wel afvragen of hij de lasten van die maximale hypotheek wil dragen.